Het Amerikaanse techgigant Amazon ontslaat 370 werknemers in Luxemburg, waar het Europese hoofdkwartier gevestigd is. Hoewel dat aantal lager ligt dan oorspronkelijk aangekondigd, blijft de ingreep fors: 8,5 procent van het personeelsbestand moet vertrekken. De ontslagronde past in een wereldwijde reorganisatie waarbij Amazon steeds meer werk wil overlaten aan kunstmatige intelligentie en robots.
De inkrimping volgt op een aankondiging in oktober, toen Amazon wereldwijd 14.000 banen op de schop zette. Voor Luxemburg stond aanvankelijk een verlies van 470 arbeidsplaatsen op de planning. Dankzij Europese arbeidsregels, die bedrijven verplichten te onderhandelen met werknemersvertegenwoordigers, kon dat aantal worden teruggebracht tot 370 ontslagen. Dat meldt persbureau Bloomberg.
Van 470 naar 370: sociale dialoog werpt vruchten af
De reductie illustreert het verschil tussen het Amerikaanse en Europese arbeidsrecht. Waar bedrijven in de Verenigde Staten vaak grote vrijheid genieten bij herstructureringen, moeten ze in Europa eerst om de tafel met vakbonden en ondernemingsraden. Die sociale dialoog heeft in dit geval geleid tot het behoud van honderd arbeidsplaatsen – een magere troost voor de 370 werknemers die wel hun baan verliezen, maar toch een concrete impact van Europese medezeggenschap.
In een interne mededeling aan het personeel stelt Amazon dat de ontslagen “een weerspiegeling zijn van zakelijke noden en lokale strategieën”. Het bedrijf benadrukt dat getroffen werknemers een “royaal ontslagpakket” krijgen, dat volgens eigen zeggen “genereuzer is dan gebruikelijk in de sector”. Of dat voldoende soelaas biedt, blijft de vraag – concrete details over de exacte inhoud van die vergoedingen deelt Amazon niet.
Kleine arbeidsmarkt, grote impact
Voor een land als Luxemburg, met zijn 680.000 inwoners, zijn 370 ontslagen geen verwaarloosbaar detail. Wanneer honderden professionals uit dezelfde sector tegelijk op zoek moeten naar een nieuwe werkgever, ontstaat er een flessenhals op de arbeidsmarkt. Zeker in de relatief kleine Luxemburgse economie, waar de keuze aan grote internationale werkgevers beperkt is, kan dat leiden tot langdurige werkloosheid of gedwongen carrièrewisselingen.
Extra precair is de situatie voor buitenlandse werknemers die speciaal naar Luxemburg zijn verhuisd om bij Amazon aan de slag te gaan. Zij krijgen slechts drie maanden de tijd om nieuw werk te vinden. Lukt dat niet, dan moeten ze het land verlaten – een harde realiteit die illustreert hoe kwetsbaar arbeidsmigrantenpositie binnen de Europese Unie in de praktijk kan zijn, ondanks het vrije verkeer van werknemers.
Toch blijft Amazon ook na deze ontslagronde een belangrijke speler op de Luxemburgse arbeidsmarkt. Het bedrijf behoudt zijn positie als vijfde grootste werkgever van het groothertogdom – een positie die het bedrijf mede dankt aan de gunstige fiscale voorwaarden die Luxemburg biedt aan internationale concerns.
Softwareontwikkelaars vervangen door algoritmes
De wereldwijde personeelsreductie bij Amazon gaat volgens het bedrijf niet alleen over kostenbesparingen. Er speelt een fundamentelere verschuiving: de snelle opmars van kunstmatige intelligentie en robotisering maakt steeds meer menselijk werk overbodig. Opvallend genoeg zijn het juist softwareontwikkelaars – hoogopgeleide professionals die jarenlang tot de veiligste baangroepen behoorden – die nu het eerst getroffen worden.
Amazon heeft aangekondigd voortaan meer te willen vertrouwen op AI-tools voor het schrijven van code. Daarmee volgt het concern een trend die zich door de hele techsector verspreidt: algoritmes nemen werk over van de mensen die ooit die algoritmes bouwden. De ironie is nauwelijks te missen.
Ook de verdere uitrol van magazijnrobots eist zijn tol. In de Verenigde Staten zou het volgens de New York Times gaan om maar liefst een half miljoen banen die op termijn door automatisering bedreigd worden. Dat cijfer overstijgt de huidige ontslagronde ruimschoots en geeft aan dat dit wellicht slechts de voorbode is van een structurele verschuiving.
Kritische vragen blijven
De gang van zaken roept vragen op over de maatschappelijke verantwoordelijkheid van techbedrijven die miljarden winst maken, maar tegelijk massaal personeel afbouwen. Amazon blijft een van ’s werelds meest winstgevende bedrijven, met oprichter Jeff Bezos als een van de rijkste mensen ter wereld. De vraag is gewettigd of zo’n forse personeelsreductie werkelijk onvermijdelijk is, of dat aandeelhouderswaarde en winstmaximalisatie zwaarder wegen dan werkgelegenheid.
Voor de getroffen werknemers in Luxemburg – en wereldwijd – bieden dergelijke macro-economische overwegingen intussen weinig troost. Zij staan voor de concrete uitdaging een nieuwe baan te vinden in een steeds sneller veranderende arbeidsmarkt, waarin zelfs hoogopgeleide kenniswerkers niet langer gevrijwaard zijn van disruptie door de technologie die ze helpen bouwen.
