Na een rampzalige januari-update die computers liet crashen en licenties deed verdwijnen, komt Microsoft nu met een reparatiepatch. De oplossing is er, maar gebruikers moeten hem zelf actief ophalen. En dat zegt genoeg over hoe Microsoft met kwaliteitscontrole omgaat.
Microsoft heeft een optionele update uitgebracht voor Windows 11 die 32 wijzigingen doorvoert, vooral gericht op het oplossen van ernstige bugs die ontstonden na de rampzalige Patch Tuesday-update van januari 2026. De KB5074105-update repareert onder meer opstartproblemen waardoor sommige pc’s volledig onbruikbaar werden, en lost licentiekwesties op die gebruikers plots meldden dat hun Windows niet geactiveerd was.
Dat klinkt als goed nieuws. Maar de manier waarop Microsoft dit aanpakt, roept vragen op. De update is optioneel en moet handmatig geïnstalleerd worden – wat betekent dat gebruikers die niet actief op zoek gaan naar updates gewoon blijven zitten met niet-werkende computers tot 10 februari, wanneer de fix eindelijk automatisch uitgerold wordt.
Opstartproblemen die computers volkomen lamlegden
De meest ernstige bug uit de januari-update zorgde ervoor dat sommige pc’s helemaal niet meer konden opstarten. Tijdens het bootproces verscheen de melding “Inaccessible Boot Device”, waarna het systeem vastliep. Voor getroffen gebruikers betekende dat: geen toegang tot hun computer, geen toegang tot hun bestanden, geen mogelijkheid om te werken.
Het probleem bleek te zitten in een debugfunctie binnen de Windows Boot Manager – een kritiek onderdeel van het besturingssysteem dat verantwoordelijk is voor het opstarten. Dat zo’n fundamentele component kapot kan gaan door een reguliere update is verontrustend. Dat suggereert ofwel onvoldoende testing vooraf, ofwel een ontwikkelproces waarbij bugs gemakkelijk door alle controles glippen.
Voor gebruikers die getroffen werden, was het probleem niet op te lossen zonder technische kennis. Je kunt immers geen update installeren als je computer niet eens opstart. Velen moesten hun toevlucht nemen tot systeemherstel, opnieuw installeren, of hulp zoeken bij IT-support – alles tijdrovende en frustrerende oplossingen voor een probleem dat niet had mogen bestaan.
“Je Windows-licentie is niet geldig” – maar eigenlijk wel
Een ander probleem trof gebruikers die upgradeden naar Windows 11. Door een fout in de update kon de licentieregistratie mislukken, waarna Windows meldde dat er geen geldige licentie gekoppeld was. Gebruikers zagen plotseling waarschuwingen dat hun besturingssysteem niet geactiveerd was – ondanks dat ze een volledig legitieme, betaalde licentie hadden.
Microsoft erkent nu dat het probleem lag aan de kant van het bedrijf: getroffen pc’s konden geen verbinding maken met de licentieserver, waardoor de registratie faalde. Met de licenties zelf was niets mis, maar dat maakte de ervaring voor gebruikers niet minder verwarrend of frustrerend.
Voor sommigen betekende dit ook functionaliteitsverlies. Windows beperkt bepaalde functies als het denkt dat je geen geldige licentie hebt. Personalisatie-opties verdwijnen, irritante watermerken verschijnen, en je krijgt voortdurend meldingen dat je je systeem moet activeren. Allemaal vanwege een fout die Microsoft maakte, niet de gebruiker.
De ergste problemen waren al eerder ‘opgelost’
Microsoft benadrukt dat de meest kritieke bugs al eerder deels aangepakt zijn via out-of-band updates – noodreparaties die buiten het normale updateschema uitgerold worden. Zo kwam er eerder al een fix voor problemen met Outlook, en voor bugs waardoor gebruikers hun pc niet konden afsluiten of herstarten.
Dat Microsoft noodpatches moest uitbrengen voor zijn eigen reguliere update, zegt al genoeg. Het suggereert dat de januari-update onvoldoende getest was voordat hij naar honderden miljoenen computers wereldwijd gestuurd werd. En dat is geen incident – het is een patroon.
Windows-updates veroorzaken met regelmaat meer problemen dan ze oplossen. Gebruikers zijn inmiddels gewend aan verhalen over updates die printers laten crashen, WiFi-verbindingen verbreken, prestaties verminderen, of – zoals nu – computers volkomen onbruikbaar maken. Het feit dat Microsoft telkens weer moet ingrijpen met herstelpatches wijst op systematische problemen in het ontwikkel- en testproces.
Nieuwe functies terwijl de basis nog niet werkt
Ironisch genoeg bevat deze ‘reparatie-update’ niet alleen bugfixes, maar ook nieuwe functies. Zo wordt Cross-Device Resume uitgebreid naar Spotify, Word, Excel en PowerPoint, en ondersteunt Windows Hello nu ook externe vingerafdrukscanners.
Dat roept de vraag op: waarom besteedt Microsoft tijd aan nieuwe features terwijl de basisfunctionaliteit van het besturingssysteem nog steeds gebroken is? Waarom krijgen gebruikers shiny nieuwe opties voor het hervatten van Spotify-afspeellijsten op andere apparaten, terwijl sommigen hun computer niet eens kunnen opstarten?
Het antwoord ligt waarschijnlijk in hoe grote softwarebedrijven werken. Verschillende teams werken parallel aan verschillende features. Het team dat aan Cross-Device Resume werkt, is niet hetzelfde team dat bootmanager-bugs oplost. Maar voor gebruikers voelt het alsof Microsoft verkeerde prioriteiten stelt: cosmetische verbeteringen boven fundamentele betrouwbaarheid.
Optioneel betekent: zelf actie ondernemen of wachten
De KB5074105-update is optioneel, wat betekent dat hij niet automatisch geïnstalleerd wordt. Gebruikers moeten zelf het Windows Update-menu openen en handmatig zoeken naar de update. Pas op 10 februari wordt de patch automatisch uitgerold als onderdeel van de volgende Patch Tuesday – tenzij je updates hebt gepauzeerd, wat sommige gebruikers uit voorzorg doen omdat Windows-updates zo onbetrouwbaar zijn.
Die aanpak heeft voor- en nadelen. Het voordeel: gebruikers die geen problemen ervaren, hoeven geen potentieel risicovolle update te installeren. Optionele updates dienen als testbed voor de verplichte updates die later komen. Early adopters testen in feite voor de rest.
Het nadeel: gebruikers die wél problemen ervaren, moeten zelf actie ondernemen. En niet iedereen weet dat, of weet hoe. Minder technisch onderlegde gebruikers blijven mogelijk wekenlang zitten met een niet-werkende computer, niet wetend dat er een oplossing bestaat die ze zelf moeten installeren.
Bovendien: waarom zou iemand die net een rampzalige Windows-update heeft meegemaakt, nu vertrouwen hebben om nóg een update te installeren – zelfs als die bedoeld is om het probleem op te lossen? Dat vertrouwen is ernstig beschadigd.
Een breder patroon van kwaliteitsproblemen
Dit incident is geen uitzondering. Windows-updates veroorzaken met regelmaat chaos. Alleen al in het afgelopen jaar waren er updates die:
- Printers onbruikbaar maakten
- BitLocker-encryptie problemen veroorzaakten
- Prestaties drastisch verminderden op bepaalde hardware
- Blauwe schermen (BSODs) veroorzaakten
- Netwerkverbindingen verbraken
Microsoft’s kwaliteitscontrole lijkt structureel tekort te schieten. Updates worden blijkbaar onvoldoende getest op diverse hardwareconfiguraties voordat ze massaal uitgerold worden. Of de tests vinden wel plaats, maar kritieke bugs worden toch goedgekeurd voor release.
Het probleem wordt verergerd door Microsoft’s beleid om maandelijkse verplichte updates uit te rollen. Gebruikers kunnen updates niet permanent weigeren – alleen tijdelijk pauzeren. Dat betekent dat ook slecht geteste updates uiteindelijk op vrijwel elke Windows-pc terechtkomen, met alle gevolgen van dien.
Wie betaalt de prijs?
Zoals gebruikelijk zijn het vooral gebruikers die de prijs betalen voor Microsoft’s kwaliteitsproblemen. IT-afdelingen besteden uren aan het oplossen van problemen die niet hadden mogen bestaan. Gewone gebruikers verliezen toegang tot hun computer op cruciale momenten. Bedrijven lopen productiviteitsverlies op.
Microsoft stuurt vervolgens een patch die het probleem oplost – en presenteert dat als service. Maar dat is geen service, dat is het repareren van eigen schade. Het is alsof iemand je raam ingooit en vervolgens complimenten verwacht omdat hij een nieuwe ruit komt brengen.
Voor een bedrijf dat miljarden verdient aan Windows-licenties en abonnementen, is dit niveau van kwaliteitscontrole onacceptabel. Gebruikers betalen voor een besturingssysteem dat betrouwbaar zou moeten werken, niet voor beta-software die hen regelmatig opzadelt met kritieke bugs.
Wat kunnen gebruikers doen?
Voor nu: als je last hebt van de genoemde problemen, installeer dan handmatig de KB5074105-update via Windows Update. Als je geen problemen ervaart, kun je eventueel wachten tot 10 februari wanneer de update automatisch uitgerold wordt.
Op langere termijn hebben gebruikers weinig opties. Overstappen naar Linux is voor de meeste mensen geen realistisch alternatief. MacOS vereist dure Apple-hardware. En binnen Windows heb je weinig keuze: updates zijn verplicht, Microsoft bepaalt het tempo.
Het enige wat helpt, is publieke druk. Hoe meer aandacht er komt voor de kwaliteitsproblemen met Windows-updates, hoe groter de kans dat Microsoft gedwongen wordt om zijn processen te verbeteren. Tot die tijd blijven gebruikers afhankelijk van een updateproces dat regelmatig meer kapotmaakt dan het repareert.
En dat is, voor een besturingssysteem dat op meer dan een miljard apparaten draait, ronduit onverantwoord.
