Meta trekt de stekker uit samenwerkingen voor Horizon OS-headsets en verkoopt het als een strategische pauze. In werkelijkheid lijkt het bedrijf zijn gigantische VR-ambitie stilletjes te begraven na 70 miljard dollar aan verliezen.
De VR-headsets van ASUS en Lenovo die draaien op Meta’s software komen er niet. Het bedrijf heeft zijn partnerprogramma “op pauze gezet”, een eufemisme dat in Silicon Valley meestal staat voor “geannuleerd totdat iedereen het vergeten is”. De beslissing markeert een pijnlijke koerswijziging voor Meta, dat nog niet zo lang geleden zijn hele bedrijfsnaam veranderde om zijn toewijding aan virtual reality te onderstrepen.
Het Horizon OS-experiment: gestopt voor het goed begon
Meta kondigde vorig jaar met veel bombarie aan dat ASUS en Lenovo VR- en AR-headsets zouden ontwikkelen die draaien op Horizon OS, het besturingssysteem van de Quest-headsets. De vergelijking met Android was verleidelijk: één platform, meerdere fabrikanten, een bloeiend ecosysteem waar ontwikkelaars massaal voor zouden gaan bouwen.
Die droom blijft onvervuld. In een zorgvuldig geformuleerde verklaring laat Meta weten dat het programma “voorlopig” wordt gepauzeerd omdat het bedrijf zich wil “focussen op de eigen ontwikkeling van software en hardware die nodig is om de VR-markt vooruit te stuwen”. Het bedrijf benadrukt “toegewijd te blijven” aan VR op de lange termijn en belooft dat men “in de toekomst opnieuw samenwerkingsopportuniteiten zal verkennen”.
Vertaal dit uit het bedrijfsjargon en de boodschap is duidelijker: Meta heeft besloten dat investeren in een VR-ecosysteem met meerdere fabrikanten geen prioriteit meer is, en mogelijk nooit meer wordt.
Zeventig miljard dollar later: de realiteitscheck
De timing van deze beslissing is veelzeggend. Meta heeft inmiddels meer dan 70 miljard dollar verloren aan zijn metaverse-avontuur – een astronomisch bedrag dat zelfs voor een techgigant pijnlijk is. Die investeringen hebben tot dusver vooral producten opgeleverd die hun belofte niet waarmaken en een markt die pertinent weigert te groeien zoals voorspeld.
VR-headsets blijven een niche-product. De Quest 2 verkocht redelijk, maar het enthousiasme vlakte snel af. De Quest 3 en Quest Pro kregen lovende reviews van tech-enthousiastelingen, maar wisten de massa niet te bereiken. Gewone consumenten blijken simpelweg niet bereid om regelmatig een headset op te zetten, ondanks verbeterde hardware en toenemende software-ondersteuning.
Voor investeerders is deze situatie onhoudbaar. Kwartaal na kwartaal zien ze miljarden verdampen in Meta’s Reality Labs-divisie, zonder duidelijk pad naar winstgevendheid. De druk om te draaien werd onhoudbaar, en nu draait Meta – richting AI, waar het geld wél stroomt.
AI als vluchtroute uit een gezonken strategie
Meta’s strategische heroriëntatie naar AI is begrijpelijk maar ook pijnlijk transparant. Terwijl Mark Zuckerberg jarenlang predikte dat VR de toekomst van sociale interactie zou zijn, blijkt het bedrijf nu toch liever mee te liften op de AI-hype waar OpenAI en Google de lakens uitdelen.
Dat is zakelijk gezien niet eens een slechte beslissing. Generatieve AI wordt breed geadopteerd, integreert soepel in bestaande producten zoals Facebook en Instagram, en genereert meetbare waarde zonder dat gebruikers dure hardware hoeven aan te schaffen. Vergeleken met de moeizame adoptie van VR is het een no-brainer.
Maar het wel ongemakkelijk voor een bedrijf dat zijn hele identiteit verbond aan het metaverse-concept. Meta – de naam zelf – verwijst naar die virtuele toekomst. Nu blijkt die toekomst voorlopig uitgesteld, misschien wel permanent.
Verwarrende signalen over Meta’s VR-toekomst
Meta beweert VR niet volledig op te geven. Het bedrijf blijft de Quest-lijn ontwikkelen, zij het “op een lager pitje”. Maar deze halfslachtige toewijding roept vragen op. Hoelang zal Meta blijven investeren in hardware die niet voldoende verkoopt? En waarom zouden ontwikkelaars energie steken in een platform waarvan de toekomst onzeker is?
De geschiedenis van tech staat vol met platforms die in een vergelijkbare limbo belandden. Microsoft’s Windows Phone kreeg jarenlang “voortgezette ondersteuning” voor het definitief verdween. Google heeft talloze projecten op een “lager pitje” gezet die nooit meer opraaiden. Deze taal klinkt zelden als het voorspel van een comeback.
Voor consumenten betekent dit nog meer onzekerheid. Wie nu een Quest koopt, moet zich afvragen hoelang Meta het platform blijft ondersteunen. Voor ontwikkelaars is het signaal nog duidelijker: investeer niet te zwaar in een ecosysteem waarvan de eigenaar publiekelijk aangeeft andere prioriteiten te hebben.
Android XR als lachende derde
De implosie van Meta’s partnerstrategie is goed nieuws voor Google, Samsung en Qualcomm, die samen Android XR ontwikkelen. Hun platform wilde hoe dan ook concurreren met Horizon OS, maar nu Meta zich terugtrekt wordt het speelveld een stuk overzichtelijker.
Android XR heeft theoretisch sterke troeven: integratie met de Play Store, backing van meerdere grote spelers, en vooral geen single point of failure zoals Meta dat wel is. Als één bedrijf afhaakte uit het Meta-ecosysteem zou dat pijnlijk zijn; bij Android XR zijn er meerdere partijen met belang bij succes.
Tegelijkertijd moet Android XR wel leveren waar Horizon OS faalde: een overtuigend antwoord op de vraag waarom consumenten een VR-headset willen. Betere technische integratie lost dat fundamentele adoptieprobleem niet op. De VR-markt worstelt niet met een gebrek aan besturingssystemen, maar met een gebrek aan overtuigende use cases voor de gemiddelde gebruiker.
Het metaverse: een premature begrafenis?
Is dit het definitieve einde van Meta’s metaverse-droom? Officieel niet – het bedrijf blijft de juiste dingen zeggen over lange-termijn-toewijding. Maar de praktijk is duidelijk: prioriteiten verschuiven, budgetten krimpen, partnerschappen worden geannuleerd.
Misschien is VR gewoon te vroeg. Misschien heeft de technologie nog een decennium nodig voordat hardware compact en betaalbaar genoeg is, voordat software overtuigend genoeg is, voordat de maatschappij er klaar voor is. In dat scenario zou Meta’s strategische pauze rationeel zijn – even wachten tot de markt volwassener is.
Maar zeventig miljard dollar en een naamsverandering later “even wachten” voelt vooral als een dure les in overmoed. Meta zette alles op VR toen de technologie nog in de kinderschoenen stond, negeerde waarschuwingssignalen over trage adoptie, en blijft nu achter met hardware die niemand wil en software die geen partijen meer willen gebruiken.
Voor ASUS en Lenovo is de geannuleerde samenwerking waarschijnlijk opgelucht nieuws – ze hoefden geen middelen te steken in producten voor een stervende markt. Voor Meta is het zoveelste bewijs dat zelfs onbeperkte financiële middelen een markt niet kunnen forceren die er gewoon niet klaar voor is.
