België verliest zijn twijfelachtige status als duurste telecomland van West-Europa – althans, gedeeltelijk. De komst van budgetprovider DIGI heeft de prijzen van mobiele databundels flink onder druk gezet, met dalingen tot 14 euro per maand voor grotere abonnementen. Toch blijft België duur vergeleken met Frankrijk, en bij vast internet verandert er bitter weinig. De vraag is of deze prijscorrectie structureel is, of dat gevestigde spelers gewoon tijdelijk reageren op een nieuwe concurrent.
Jarenlang was België een schande op telecomgebied: zowel mobiel als vast internet behoorden tot de duurste van West-Europa, zonder dat de kwaliteit die prijzen rechtvaardigde. Consumenten klaagden, politici beloofden beterschappen, en providers bleven ondertussen lustig hun tarieven verhogen. Die situatie begint nu enigszins te kantelen, zo blijkt uit het jaarlijkse prijsonderzoek van telecomregulator BIPT.
Met name in het goedkoopste segment – abonnementen tot 10 GB datavolume – zijn de prijzen dit jaar merkbaar gedaald. België is hierdoor geen extreme uitschieter meer, maar ligt qua prijsniveau dichter bij buurlanden als Duitsland, Luxemburg en Nederland. Pas bij databundels vanaf 20 GB blijft België duurder dan Frankrijk, dat consequent de goedkoopste blijft in vrijwel elke categorie.
Frankrijk blijft kampioen betaalbaarheid
Voor kleinere bundels presteert België inmiddels redelijk. Maar zodra consumenten meer data willen – 30, 50 of 70 GB – blijft het prijsverschil met Frankrijk opvallend. Bij 100 GB mobiele data is België, op Nederland na, het duurste land in de regio. Interessant genoeg zakt België bij 200 GB-bundels juist weer weg naar de middenmoot.
Die schommelingen suggereren dat Belgische providers strategisch prijzen: ze bieden relatief betaalbare instapbundels om klanten te lokken, maar rekenen stevig door zodra consumenten meer data nodig hebben. Pas bij de allergrootste bundels – waar de winstmarges waarschijnlijk het hoogst zijn – wordt de prijsstelling competitiever.
Frankrijk blijft over de hele lijn goedkoper. Voor 200 GB data betaal je er minimaal 15 euro per maand, tegenover 25 euro in België. Dat verschil van tien euro per maand – 120 euro per jaar – is aanzienlijk voor gezinnen die op hun uitgaven letten.
Prijsdaling van 14 euro: DIGI als gamechanger?
Het meest opvallende gegeven uit het BIPT-rapport is de prijsdaling voor 200 GB-bundels: op één jaar tijd zakten die met maar liefst 14 euro. Dat is geen marginale aanpassing, maar een structurele correctie die direct toe te schrijven is aan toegenomen concurrentie.
Die concurrentie komt vooral van DIGI, de Roemeense budgetprovider die recent de Belgische markt betrad. DIGI hanteert agressieve tarieven: 5 GB data voor 3 euro per maand, 30 GB voor slechts 7 euro. Die prijzen liggen zo ver onder het Belgische gemiddelde dat gevestigde spelers als Mobile Vikings, BASE en Hey! gedwongen werden hun tarieven aan te passen om klanten te behouden.
Het toont aan dat de Belgische telecommarkt jarenlang kunstmatig duur gehouden werd door gebrek aan echte concurrentie. Proximus, Telenet (nu onderdeel van Orange) en Orange domineerden de markt, met kleinere spelers als Mobile Vikings en BASE die zich profileerden als “goedkope alternatieven” maar eigenlijk ook forse prijzen hanteerden. DIGI’s komst doorbreekt dat impliciete kartel en dwingt eindelijk prijscorrectie af.
Maar de vraag blijft: is dit structureel of tijdelijk? Reageren gevestigde providers nu alleen uit angst voor marktaandeelverlies, om straks de prijzen weer op te krikken zodra DIGI’s impact afneemt? De geschiedenis van de Belgische telecommarkt stemt niet optimistisch.
DIGI’s beperkte aanbod: bewust of tijdelijk?
Opvallend is dat DIGI voorlopig geen grote databundels aanbiedt. Het maximale aanbod blijft beperkt tot relatief bescheiden volumes, terwijl concurrenten wel 100 of 200 GB aanbieden. Dat roept vragen op.
Kiest DIGI bewust voor een nichestrategie, gericht op prijsbewuste consumenten die toch niet veel data gebruiken? Of is dit een gefaseerde uitrol, waarbij grotere bundels later volgen? In het eerste geval blijft DIGI’s impact beperkt tot het budgetsegment. In het tweede geval kunnen we verwachten dat de prijsdruk verder toeneemt zodra DIGI ook voor heavy users een aantrekkelijk alternatief biedt.
Voorlopig zetten andere prijsvechters wel hun tarieven aan, gedwongen door DIGI’s aanwezigheid. Dat suggereert dat zelfs een beperkte concurrent genoeg impact kan hebben om een verstoorde markt te corrigeren – mits die concurrent werkelijk goedkoper is en niet alleen pretendeert dat te zijn.
Vast internet: stilstand troef
Terwijl mobiele telecom eindelijk beweging vertoont, blijft de situatie bij vast internet deplorabel. Voor een 4P-bundel – telefonie, internet, televisie en mobiel – met 200 Mbps internetsnelheid betaal je in België maar liefst 61 euro per maand meer dan in Frankrijk. Dat is niet een klein verschil, maar een schrijnende kloof die elke rechtvaardiging mist.
Ook voor regulier gigabitinternet ligt België extreem hoog geprijsd. Alleen Duitsland is nog duurder – wat gezien de berucht trage Duitse glasvezeluitrol niet bepaald een vleiende vergelijking is.
DIGI biedt hier vooralsnog geen oplossing. Het bedrijf legt wel eigen glasvezel aan, maar doet dat in zeer beperkte gebieden. Die beperkte dekking heeft amper impact op de bredere markt: grote providers als Proximus en Telenet/Orange voelen geen druk om hun prijzen aan te passen.
Proximus en Telenet houden markt in wurggreep
Het kernprobleem bij vast internet is de duopolistische structuur. Proximus controleert het koperen en een groot deel van het glasvezelnetwerk, Telenet/Orange het kabelnetwerk. Beide hebben weinig belang bij prijsconcurrentie: ze verdelen de markt onderling en houden de tarieven hoog.
Kleinere spelers die via wholesale-toegang diensten aanbieden op deze netwerken, hebben beperkte prijsruimte. Ze moeten immers eerst toegangskosten betalen aan Proximus of Telenet, wat hun mogelijkheden om echt goedkoper te zijn inperkt. DIGI’s strategie om eigen infrastructuur aan te leggen doorbreekt die afhankelijkheid, maar alleen in gebieden waar het bedrijf investeert – en dat blijven vooralsnog schaarse uitzonderingen.
De enige manier om de situatie bij vast internet te doorbreken, is massale infrastructuurinvestering van nieuwe toetreders, of strengere regulering die wholesale-toegang betaalbaarder maakt. Beide scenario’s zijn in België politiek gevoelig: telecomproviders lobbyën effectief, en regulering wordt vaak afgewaakt tot het tandeloos is.
Europese vergelijking: België blijft middenmoter
Hoewel de situatie verbetert, blijft België geen voorbeeldland. Frankrijk, met zijn agressieve marktregulering en sterke concurrentie tussen providers als Free, Orange, SFR en Bouygues, toont aan dat betaalbare telecom mogelijk is zonder kwaliteitsverlies.
Duitsland kampt met eigen problemen – trage glasvezeluitrol en versnipperde infrastructuur – maar biedt wel meer concurrentie in mobiel. Nederland ligt qua prijzen tussen België en Frankrijk in, met een gezonde mix van providers.
De les is duidelijk: echte concurrentie werkt. Maar die concurrentie ontstaat niet vanzelf in markten met hoge toetredingsdrempels. Zonder actief mededingingsbeleid en investeringsprikkels blijven gevestigde spelers hun dominante positie behouden.
Structurele verandering of tijdelijke correctie?
De daling van 14 euro voor 200 GB-bundels is spectaculair, maar consumenten moeten oppassen voor vals optimisme. Providers kunnen prijzen net zo makkelijk weer verhogen zodra DIGI’s impact afneemt of het bedrijf wordt overgenomen door een grote speler – iets dat in de telecomsector vaker voorkomt.
Structurele verbetering vereist blijvende concurrentie, strenge regulering en lage toetredingsdrempels voor nieuwe spelers. Of België die voorwaarden schept, blijft de vraag. Voorlopig mogen consumenten genieten van iets lagere prijzen voor mobiele data, maar ze doen er verstandig aan hun factuur goed in de gaten te houden – en hun providers onder druk te blijven zetten.
