In een opmerkelijke draai houdt de Europese Commissie Google nu Apple voor als voorbeeld van hoe een appwinkel aan EU-regels moet voldoen. De Play Store-aanpassingen die Google doorvoerde om aan de Digital Markets Act te voldoen, worden als onvoldoende afgewezen – terwijl diezelfde Commissie Apple jarenlang als boosdoener behandelde.
Google dreigt een torenhoge boete te krijgen van de Europese Commissie omdat de aanpassingen aan zijn Play Store-beleid onvoldoende zouden zijn om aan de Digital Markets Act (DMA) te voldoen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van bronnen dicht bij het onderzoek. Opmerkelijker is wellicht dat de mededingingswaakhond daarbij Apple als benchmark hanteert – een bedrijf dat ze zelf nog geen jaar geleden tot 500 miljoen euro boete veroordeelde.
De ironie lijkt niemand in Brussel te deren.
Maatregelen die niet ver genoeg gaan
Google kondigde in augustus al een reeks wijzigingen aan die de toegang tot zijn appwinkel moesten verruimen. App-ontwikkelaars kregen meer vrijheid om gebruikers naar externe websites te leiden, waar die bijvoorbeeld abonnementen kunnen afsluiten of aankopen kunnen doen buiten de Play Store om.
Daarnaast verlaagde het techbedrijf zijn zogenoemde ‘initial acquisition fee’ – de vergoeding die het rekent aan ontwikkelaars voor het werven van nieuwe klanten – van 10 naar 3 procent. Ook de periode waarin dat tarief wordt geheven, ging omlaag.
Voor de Europese Commissie zijn deze stappen echter niet genoeg. Volgens Reuters-bronnen blijven er “te veel beperkingen” bestaan die eerlijke concurrentie in de weg staan. Zo mogen ontwikkelaars geen parameters toevoegen aan externe links, waardoor het onmogelijk wordt om te tracken welke gebruikers via die route binnenkomen. Voor bedrijven die hun marketingstrategieën willen optimaliseren of conversies willen meten, is dat een cruciaal probleem.
Ook het verlaagde wervingstarief van 3 procent ligt volgens de mededingingsautoriteit nog altijd te hoog – al blijft onduidelijk wat Brussel dan wél een acceptabel percentage vindt.
Apple als onverwachte rolmodel
Hier wordt het verhaal curieus. Google moet zich, zo stelt de Commissie volgens de anonieme bronnen, meer aan Apple spiegelen. De iPhone-maker staat immers wél parameters toe in externe links – precies wat Google weigert.
Dat Apple nu binnen de EU wordt neergezet als maatstaf voor hoe een appwinkel hoort te functioneren, is op zijn zachtst gezegd verrassend. Jarenlang gold het bedrijf uit Cupertino als de grote boosdoener in Brussel, met zijn strikte App Store-regels en weigering om ontwikkelaars alternatieve betaalmethoden te laten gebruiken. In maart 2024 kreeg Apple nog een boete van 500 miljoen euro opgelegd voor mededingingsbeperkende praktijken op de muziekstreamingmarkt.
Maar blijkbaar heeft Apple inmiddels zijn huiswerk gemaakt. Het bedrijf werkte “lang en breed” samen met de EU om maatregelen te introduceren die aan de DMA-eisen voldoen – al ging dat allerminst vrijwillig. Die constructieve houding lijkt nu beloond te worden met de status van voorbeeldleerling, terwijl Google wordt neergezet als de nieuwe dwarsligger.
Politiek spel of rechtvaardige handhaving?
De vraag is of deze vergelijking eerlijk is. Apple opereert met een gesloten ecosysteem waar gebruikers geen keuze hebben – wil je apps op je iPhone, dan moet je via de App Store. Google daarentegen staat op Android-toestellen wél concurrerende appwinkels toe, al blijft de Play Store dominant door voorinstallatie en netwerkeffecten.
Toch lijkt de Commissie vooral te kijken naar de specifieke voorwaarden binnen de appwinkel zelf, niet naar het bredere ecosysteem. En op dat vlak heeft Apple inderdaad meer water bij de wijn gedaan dan Google – al was dat pas nadat Brussel flink met de zweep had geklikt.
Critici kunnen zich afvragen of de EU hier consistent optreedt, of dat er sprake is van een verschuivende maatstaf waarbij vandaag acceptabel is wat gisteren nog onaanvaardbaar werd geacht. De Commissie lijkt Google nu te straffen voor precies het gebrek aan meegaandheid waarvoor ze Apple jaren eerder achterna zat.
De klok tikt voor Google
Hoe dan ook: Google heeft weinig keuze. Het bedrijf heeft tot het voorjaar van 2025 om aanvullende maatregelen door te voeren die de Commissie wél tevreden stellen. Lukt dat niet, dan hangt er een boete boven het hoofd van maximaal 10 procent van de wereldwijde jaaromzet – een bedrag dat al snel in de miljarden kan lopen.
Of die boete er daadwerkelijk komt, is allerminst zeker. Google heeft bewezen dat het juridische slagkracht heeft om EU-beslissingen jarenlang aan te vechten. En de Commissie moet bewijzen dat de Play Store-praktijken daadwerkelijk in strijd zijn met de DMA – iets wat lastiger kan blijken dan het op het eerste gezicht lijkt, zeker als Apple inmiddels als referentiepunt dient.
Voorlopig blijft de situatie in elk geval opmerkelijk: een appwinkeloorlog waarin de voormalige schurk plotseling als held wordt geportretteerd, terwijl een ander techbedrijf – dat feitelijk een opener platform heeft – als spelbreker wordt neergezet.
In Brussel lijkt de definitie van “eerlijke concurrentie” nog altijd voor interpretatie vatbaar.
