De explosieve vraag naar RAM voor AI-datacenters jaagt prijzen omhoog en veroorzaakt tekorten. Dat zou de lancering van de PlayStation 6 en volgende Xbox kunnen uitstellen van 2027-2028 naar 2029-2030. Sony en Microsoft overwegen de tijdlijn op te schuiven, maar is dat de echte reden, of een handig excuus voor andere problemen?
RAM-prijzen gaan door het dak. Wie recent zijn pc probeerde te upgraden of een nieuwe laptop kocht, heeft het gemerkt: geheugen is plots een stuk duurder. De oorzaak: datacenters die RAM opkopen voor AI-training en inferentie. Die vraag is zo enorm dat fabrikanten hun productie verschuiven naar HBM (High Bandwidth Memory) en andere types die specifiek voor AI zijn ontworpen. Het gevolg: minder RAM voor gewone consumenten, hogere prijzen, en volgens geruchten ook uitstel van de PlayStation 6 en nieuwe Xbox. Insider Gaming meldt dat beide bedrijven intern al praten over het opschuiven van de lancering met één tot twee jaar. Klinkt logisch, maar is het RAM-tekort écht de schuldige, of speelt er meer?
De RAM-crisis: AI vreet alles op
De afgelopen jaren is de vraag naar RAM geëxplodeerd, gedreven door de AI-boom. Grote taalmodellen zoals GPT, Claude en andere hebben enorme hoeveelheden RAM nodig om te draaien. Datacenters van OpenAI, Google, Microsoft, Meta en anderen kopen massaal geheugen op. En niet het soort RAM dat in je laptop zit, maar high-end HBM (High Bandwidth Memory) – sneller, duurder, en speciaal ontworpen voor AI en GPU’s.
Fabrikanten zoals Samsung, SK Hynix en Micron reageren door hun productiecapaciteit te verschuiven. In plaats van DDR5 voor consumentenmarkt produceren ze meer HBM voor datacenters. Waarom? Simpel: marges zijn hoger, contracten zijn lucratiever, en de vraag lijkt eindeloos. Het resultaat: tekorten aan consument-RAM, en prijsstijgingen van 30-50% in sommige segmenten.
Voor pc-bouwers en laptop-fabrikanten is dat vervelend. Voor consolefabrikanten is het een potentieel ramp. Want consoles hebben veel RAM nodig – de PlayStation 5 heeft 16GB GDDR6, en de verwachting is dat de PS6 minstens 24GB of zelfs 32GB krijgt. Als die RAM te duur is, wordt de console te duur. En dat brengt Sony en Microsoft in een lastig parket.
PS6 en Xbox: uitstel van 2028 naar 2030?
Volgens Insider Gaming – een site met meestal betrouwbare bronnen – vinden er bij zowel Sony als Microsoft al gesprekken plaats over het opschuiven van de next-gen tijdlijn. Oorspronkelijk werd verwacht dat de PlayStation 6 en nieuwe Xbox rond 2027-2028 zouden verschijnen. Dat is logisch: consolecycli duren meestal 6-7 jaar, en de PS5/Xbox Series X kwamen uit in 2020. Maar nu wordt 2029 of zelfs 2030 als realistischer gezien.
De redenering is simpel: als RAM te duur is, wordt de console te duur. Sony en Microsoft kunnen kiezen tussen twee kwaden:
- Doorberekenen aan consumenten: De PS6 kost dan 700-800 euro in plaats van 500-600 euro. Dat jaagt veel kopers weg, zeker in een tijd waarin gaming al duur is.
- Verlies slikken: Consoles worden traditioneel met verlies verkocht, en fabrikanten verdienen terug via games en abonnementen. Maar als het verlies per console te groot wordt, is dat financieel onhoudbaar.
Geen van beide opties is aantrekkelijk. Dus de logische stap: wachten tot RAM-prijzen dalen. En dat kan jaren duren.
Maar is RAM écht het enige probleem?
Hier komt de scepsis: is het RAM-tekort de echte reden voor uitstel, of een handige smoes voor andere problemen? Want laten we eerlijk zijn: de huidige consolegeneratie heeft nog genoeg leven in zich. De PS5 en Xbox Series X zijn pas vier jaar oud, en veel games benutten hun potentieel nog niet volledig. Er is geen acute noodzaak voor nieuwe hardware.
Bovendien: Sony en Microsoft hebben andere zorgen:
- Gebrek aan exclusives: Beide consoles worstelen met te weinig must-have exclusives. Waarom een nieuwe console lanceren als de huidige nauwelijks wordt uitgebuit?
- Concurrentie van pc-gaming: Steam Deck, ASUS ROG Ally, en andere handhelds eten marktaandeel op. Cloud gaming groeit. De vraag is: willen mensen nog consoles?
- Economische onzekerheid: Inflatie, stagnerende lonen, hoge kosten van levensonderhoud – consumenten hebben minder te besteden. Een dure nieuwe console is een lastige verkoop.
Het RAM-tekort is reëel, maar het is ook een handige zondebok. Door te zeggen “we willen wel, maar de RAM is te duur”, kunnen Sony en Microsoft tijd kopen zonder toe te geven dat er misschien geen vraag is, of dat ze nog geen overtuigende hardware-sprong hebben.
Consolecycli worden langer, of sterven ze langzaam?
Een interessanter verhaal: misschien zijn we getuige van het einde van traditionele consolecycli. De PS4 naar PS5-sprong was al minder indrukwekkend dan PS3 naar PS4. En de Xbox Series X voelt voor veel mensen niet als een “next-gen” ervaring, maar als een krachtigere Xbox One.
De wet van Moore – dat rekenkracht elke twee jaar verdubbelt – is al jaren aan het afzwakken. GPU’s en CPU’s worden nog steeds beter, maar de sprongen zijn kleiner. Dat betekent dat nieuwe consoles minder “wow”-factor hebben. En als het verschil tussen generaties kleiner wordt, waarom zou je dan elke 6-7 jaar upgraden?
Misschien gaan we richting langere cycli van 10 jaar of meer. Of misschien verschuift gaming volledig naar cloud en pc, en worden consoles een niche. Het RAM-tekort kan de katalysator zijn die dit proces versnelt.
AI als boosdoener: terecht of overdreven?
AI wordt vaak als boosdoener aangewezen – en niet alleen voor RAM-tekorten. Datacenters verbruiken enorme hoeveelheden energie, water voor koeling, en schaarse materialen. Maar is het eerlijk om AI de schuld te geven van uitgestelde consoles?
Deels wel. De AI-boom heeft de vraag naar HBM inderdaad enorm opgedreven. Maar de RAM-crisis is ook het resultaat van andere factoren: overproductie in 2022 gevolgd door ondercapaciteit in 2024, geopolitieke spanningen (vooral rond Taiwan en China), en natuurrampen die fabrieken stillegden.
AI is een makkelijk doelwit, maar de werkelijkheid is complexer. En het is ook zo dat als AI-vraag afneemt – wat kan gebeuren als de AI-hype afzwakt of als efficiëntere modellen minder RAM nodig hebben – de prijzen weer kunnen dalen. Misschien sneller dan verwacht.
Wat betekent dit voor gamers?
Voor gamers is de boodschap: verwacht geen nieuwe console binnenkort. De PS5 en Xbox Series X blijven relevant tot minstens 2028, mogelijk 2030. Dat is niet per se slecht nieuws. Het betekent meer tijd om je huidige console te genieten, meer games die het volledige potentieel benutten, en geen druk om over te stappen.
Maar het betekent ook stagnatie. Geen grafische sprong, geen nieuwe features, geen innovatie. En voor wie al jaren op de volgende generatie wacht, is dat frustrerend.
Voor Sony en Microsoft is het een balanceeract. Ze moeten hun huidige generatie relevant houden, zonder te veel te investeren in hardware die toch wordt vervangen. En ze moeten gokken op het juiste moment voor de volgende generatie – niet te vroeg (te duur), niet te laat (concurrentie loopt weg).
Conclusie: RAM-tekort is reëel, maar niet het hele verhaal
Het RAM-tekort is echt, en het heeft impact op consoleplanning. Maar het is niet de enige reden waarom de PS6 en nieuwe Xbox mogelijk worden uitgesteld. Gebrek aan exclusives, economische onzekerheid, afzwakkende hardware-sprongen, en veranderende gaminglandschap spelen allemaal een rol.
Voor Sony en Microsoft is “RAM is te duur” een handige verklaring. Het klinkt extern – het is niet onze schuld, het is de markt. Maar de realiteit is genuanceerder. Ze hebben tijd nodig om overtuigende hardware te maken, genoeg exclusives te hebben, en een prijspunt te vinden dat werkt.
Voor gamers: geniet van je PS5 en Xbox Series X. Ze blijven nog jaren relevant. En wie weet, misschien zijn consoles over tien jaar helemaal anders – of helemaal verdwenen. De toekomst van gaming is onzeker, en het RAM-tekort is slechts één van de vele factoren die die toekomst vormgeven.
