Het datalek bij Red Hat, dat in september bekend werd, blijkt grotere gevolgen te hebben dan gedacht. Nissan meldt nu dat 21.000 Japanse klanten zijn getroffen. Hun namen, adressen en contactgegevens liggen mogelijk op straat. Het bedrijf wachtte maanden met informeren – en dat roept vragen op.
Datalekken zijn inmiddels bijna routine: weer een bedrijf gehackt, weer een waarschuwing om wachtwoorden te wijzigen, weer de belofte dat het “serieus genomen” wordt. Maar het Red Hat-datalek, dat in september naar buiten kwam, blijkt een stuk ingrijpender dan aanvankelijk gedacht. Niet alleen zijn er meer dan 5.000 grote bedrijven bij betrokken, maar nu blijkt ook autofabrikant Nissan slachtoffer te zijn. Ruim 21.000 Japanse klanten kregen te horen dat hun gegevens zijn gelekt – maanden na de aanval. De vraag is niet alleen hoe dit kon gebeuren, maar ook waarom het zo lang duurde voordat Nissan zijn klanten informeerde.
Wat is de link tussen Nissan en Red Hat?
Op het eerste gezicht lijkt de connectie tussen een autofabrikant en een open-source softwarebedrijf als Red Hat vreemd. Maar de verklaring is simpel: Nissan liet door Red Hat een CRM-systeem (Customer Relationship Management) ontwikkelen voor zijn verkoopkantoren. In dat systeem worden klantgegevens opgeslagen – namen, adressen, telefoonnummers, e-mailadressen en andere informatie die wordt gebruikt bij verkoopactiviteiten.
Toen hackers in september toegang kregen tot de infrastructuur van Red Hat, stalen ze niet alleen code en interne gegevens, maar ook authenticatietokens en database-URI’s die toegang gaven tot de systemen van klanten. Nissan was een van die klanten, en daarmee werden ook de gegevens van Nissan-klanten indirect blootgesteld.
Het is een illustratie van hoe kwetsbaar moderne supply chains zijn. Je kunt je eigen beveiliging op orde hebben, maar als één van je leveranciers wordt gehackt, sta je alsnog met lege handen. En in dit geval betalen niet alleen Nissan en Red Hat de prijs, maar ook duizenden gewone consumenten die hun auto kochten of hun wagen lieten onderhouden.
21.000 Japanse klanten getroffen
Volgens Nissan zijn alleen klanten in Japan betrokken bij het lek – specifiek degenen die recent een auto kochten of hun wagen voor onderhoud binnenbrachten bij een Nissan-dealer in de regio Fukuoka. Het gaat om in totaal 21.000 personen. Europese klanten lijken buiten schot te blijven, al heeft Nissan dat nog niet expliciet bevestigd.
De gelekte gegevens omvatten namen, adressen, telefoonnummers, e-mailadressen en “andere klantgegevens die worden gebruikt bij verkoopactiviteiten”. Wat dat laatste precies inhoudt, blijft vaag. Gaat het om aankoopgeschiedenis? Financieringsgegevens? Voorkeursinstellingen? Nissan geeft geen details, en dat gebrek aan transparantie is frustrerend voor getroffen klanten die willen weten wat er precies is gelekt.
Positief nieuws – als je het zo kunt noemen – is dat financiële gegevens niet betrokken zijn. Creditcardnummers, bankrekeningnummers en soortgelijke data stonden blijkbaar niet opgeslagen in de Red Hat-systemen. Dat is een opluchting, maar betekent niet dat de schade beperkt is.
Genoeg informatie om mee te frauderen
Naam, adres, telefoonnummer, e-mailadres – op het eerste gezicht lijkt dat beperkte schade. Maar in de handen van criminelen is het meer dan genoeg om serieuze fraude te plegen. Met deze gegevens kunnen aanvallers:
- Phishing-campagnes opzetten: gerichte e-mails of sms’jes die eruitzien alsof ze van Nissan komen, met een link naar een nepwebsite waar slachtoffers worden gevraagd hun inloggegevens of financiële informatie in te vullen.
- Identiteitsfraude plegen: in sommige gevallen is een naam en adres voldoende om accounts te openen, bestellingen te plaatsen of diensten af te nemen op naam van het slachtoffer.
- Social engineering: bellen naar slachtoffers, zich voordoen als Nissan-medewerker, en hen overtuigen om extra informatie te delen of handelingen uit te voeren.
Nissan benadrukt dat er “vooralsnog geen bewijs is dat de gelekte gegevens zijn misbruikt”. Maar dat is een magere troost. Datalekken worden vaak pas maanden of zelfs jaren later misbruikt, wanneer de aandacht is verslapt en slachtoffers hun waakzaamheid hebben laten varen.
Waarom informeerde Nissan pas nu?
Het Red Hat-datalek werd in september 2024 bekendgemaakt. Het is nu eind december. Waarom duurde het bijna vier maanden voordat Nissan zijn klanten informeerde? Dat is de vraag die veel getroffen klanten zich stellen, en terecht.
Er kunnen verschillende redenen zijn. Misschien duurde het lang om te achterhalen welke klantgegevens precies waren gelekt. Misschien wilde Nissan eerst intern onderzoek doen en de schade beperken. Of misschien – en dat is de cynische maar realistische verklaring – hoopte het bedrijf dat het datalek stilletjes zou overwaaien zonder dat klanten erachter kwamen.
Wat de reden ook is, die vertraging is problematisch. Klanten hebben het recht om snel te worden geïnformeerd als hun gegevens zijn gelekt, zodat ze maatregelen kunnen nemen: wachtwoorden wijzigen, uitkijken voor phishing, hun accounts monitoren. Door maanden te wachten, ontneem je ze die mogelijkheid.
Bovendien ondermijnt het het vertrouwen. Als een bedrijf zo lang wacht met het melden van een datalek, wat verzwijgen ze dan nog meer?
Red Hat-lek: groter dan gedacht
Het Nissan-incident is slechts één puzzelstukje in een veel groter probleem. De aanval op Red Hat was enorm in omvang. Hackers claimden 1 terabyte aan gegevens te hebben gestolen van zakelijke klanten. Beveiligingsonderzoeker Kevin Beaumont analyseerde het lek en kwam tot de conclusie dat meer dan 5.000 high-profile Red Hat-klanten betrokken zijn.
Die klanten gebruiken Red Hat voor alles van infrastructuurbeheer tot softwareontwikkeling. En doordat de hackers toegang kregen tot GitLab-omgevingen – waar code, authenticatietokens en database-URI’s worden opgeslagen – konden ze diep doordringen in de systemen van die klanten. Het gaat niet alleen om gestolen data, maar ook om potentieel blijvende toegang tot kritieke infrastructuur.
Red Hat heeft maatregelen genomen, maar de impact blijft zich ontvouwen. Elke week komen er nieuwe bedrijven naar voren die ontdekken dat ze zijn getroffen. Nissan is niet de eerste, en zal zeker niet de laatste zijn.
Wat kunnen getroffen Nissan-klanten doen?
Als je een van de 21.000 getroffen Nissan-klanten bent, zijn er een paar stappen die je kunt nemen:
- Wees alert op phishing: verwacht e-mails of sms’jes die zich voordoen als Nissan. Controleer altijd de afzender, klik niet op verdachte links, en geef nooit persoonlijke informatie via e-mail of telefoon.
- Monitor je accounts: houd je bankrekeningen, creditcards en online accounts in de gaten voor ongebruikelijke activiteit.
- Wijzig wachtwoorden: als je een Nissan-account hebt of je e-mailadres gebruikt voor andere diensten, wijzig dan je wachtwoorden.
- Schakel 2FA in: tweetrapsauthenticatie biedt een extra beveiligingslaag, zelfs als je wachtwoord wordt gestolen.
- Meld verdachte activiteit: als je vermoedt dat je gegevens zijn misbruikt, neem dan contact op met Nissan en meld het bij de autoriteiten.
Supply chain-kwetsbaarheid: een structureel probleem
Het Red Hat-datalek is een harde les in supply chain-beveiliging. Bedrijven besteden steeds meer uit aan externe partijen – cloudproviders, softwareontwikkelaars, CRM-leveranciers. Dat maakt ze afhankelijk van de beveiliging van die partijen. En als één schakel in de keten breekt, vallen alle dominostenen om.
Voor consumenten is dat frustrerend. Je hebt geen keuze in welke softwareleveranciers Nissan gebruikt. Je kunt je eigen wachtwoorden beschermen, 2FA inschakelen en voorzichtig zijn met phishing, maar je hebt geen invloed op de beveiliging van de bedrijven waar je zaken mee doet.
Dat maakt transparantie en snelle communicatie des te belangrijker. Als een datalek zich voordoet, moeten bedrijven hun klanten onmiddellijk informeren – niet maanden later, wanneer de schade al is aangericht.
Conclusie: te weinig, te laat
Nissan’s melding over het datalek komt maanden te laat, en de informatie die wordt verstrekt is vaag. Klanten hebben het recht op meer duidelijkheid, en sneller. Het Red Hat-datalek blijkt een veel grotere impact te hebben dan aanvankelijk gedacht, en de gevolgen blijven zich ontvouwen.
Voor de 21.000 getroffen Japanse klanten is de boodschap helder: wees alert, neem maatregelen, en vertrouw niet blind op geruststelling dat “er geen bewijs van misbruik is”. Want dat bewijs komt vaak pas later – wanneer het te laat is.
