Samsung zou werken aan een Brain Health-functie die vroege tekenen van dementie kan detecteren via je telefoon en smartwatch. Door bewegingen, spraak, slaap en app-gebruik te analyseren, zou het algoritme cognitieve achteruitgang signaleren voordat je het zelf merkt. Klinkt als een medisch wonder, maar de vraag is: hoe betrouwbaar is dit, wie controleert het, en wat als het fout zit?
Dementie treft wereldwijd 57 miljoen mensen en is in België een van de belangrijkste doodsoorzaken. Vroege detectie kan levens verbeteren door behandeling te versnellen en levensstijlaanpassingen mogelijk te maken. Als Samsung echt een manier heeft gevonden om dementie te detecteren via je smartphone – voordat jij of je omgeving het merkt – is dat een doorbraak van formaat. Maar laten we realistisch blijven. Dit is Samsung, geen medisch instituut. De functie is nog niet goedgekeurd, er zijn geen gepubliceerde studies, en de claims zijn groots maar vaag. Detecteert het écht dementie, of meet het alleen correlaties die niets betekenen? En wat als het iemand ten onrechte bang maakt, of juist een vals gevoel van veiligheid geeft? Dit is geen smartwatch-feature zoals stappentelling. Dit raakt aan iets fundamenteels: je gezondheid, je toekomst, je waardigheid.
Hoe zou het werken? Vaagheid troef
Volgens het Koreaanse ChosunBiz zou Samsung een Brain Health-functie introduceren die data van je telefoon en smartwatch analyseert om vroege tekenen van dementie te detecteren. Denk aan veranderingen in bewegingspatronen, spraak, slaap, reactietijd, coördinatie en interactie met je toestel.
Klinkt slim. Smartphones en smartwatches observeren je al continu. Ze weten wanneer je slaapt, hoe je loopt, hoeveel je beweegt, hoe snel je typt. In theorie zou een algoritme subtiele veranderingen kunnen opmerken die wijzen op cognitieve achteruitgang – dingen die je zelf niet meteen doorhebt, maar die objectief meetbaar zijn.
Maar hier begint de vaagheid. Samsung geeft geen details over:
- Welke data precies worden gebruikt: Alleen beweging? Ook app-gebruik? Typofrequentie? Woordkeuze in berichten?
- Hoe het algoritme werkt: Machine learning? Op basis van welke trainingsdata? Gevalideerd in klinische studies?
- Hoe betrouwbaar het is: Wat is de fout-positief rate? Hoeveel mensen krijgen ten onrechte een waarschuwing? En hoeveel gevallen worden gemist?
Zonder die informatie is dit geen medische technologie, maar een vage belofte. En dat is gevaarlijk, want mensen nemen gezondheidsdata serieus.
Vroege detectie cruciaal – maar alleen als het klopt
Het idee achter vroege detectie is solide. Dementie is niet te genezen, maar vroeg ingrijpen kan de progressie vertragen. Aanpassingen in levensstijl, medicatie, cognitieve training – allemaal effectiever als ze vroeg beginnen.
Maar vroege detectie is alleen waardevol als het accuraat is. En daar zit het probleem. Want smartphones en smartwatches zijn niet ontworpen voor medische diagnoses. Hun sensoren zijn gemaakt voor fitness en gemak, niet voor klinische precisie.
Denk aan slaaptracking. Smartwatches schatten je slaapfasen op basis van beweging en hartslag, maar die schattingen zijn vaak fout. Studies tonen dat zelfs de beste wearables afwijken van polysomnografie – de gouden standaard voor slaapmeting. Als je slaapdata niet accuraat is, en je Brain Health-functie baseert zich daarop, dan is de diagnose ook niet betrouwbaar.
Hetzelfde geldt voor bewegingspatronen. Ja, een smartwatch kan detecteren dat je langzamer loopt. Maar is dat dementie, of gewoon vermoeidheid? Of een blessure? Of normale veroudering? Een algoritme kan correlaties zien, maar causaliteit bepalen is veel moeilijker.
Valse positieven: angst zonder reden
Het grootste risico van zo’n functie is valse positieven. Stel: je smartphone detecteert “vroege tekenen van dementie”. Je krijgt een notificatie. Wat doe je? Paniek. Angst. Onzekerheid. Je maakt een afspraak bij de huisarts, die je doorverwijst naar een specialist. Weken van wachten, tests, stress. En dan blijkt: niets aan de hand. Het was een fout. Je was gewoon moe, of gestrest, of had een slechte week.
Dat klinkt triviaal, maar het is levensveranderend. Dementie is een van de meest beangstigende diagnoses. Als je ten onrechte denkt dat je het hebt, beïnvloedt dat je mentale gezondheid, je werk, je relaties. Mensen gaan anders tegen je aan kijken. Je gaat anders tegen jezelf aan kijken.
Samsung moet transparant zijn over de fout-positief rate. Als die hoog is – bijvoorbeeld 20% of meer – dan doet de functie meer kwaad dan goed. Want voor elke persoon die écht geholpen wordt, zijn er meerdere die onnodig bang gemaakt worden.
Valse negatieven: vals gevoel van veiligheid
Het omgekeerde is ook gevaarlijk: valse negatieven. Stel dat je wél vroege tekenen van dementie hebt, maar de functie detecteert het niet. Je denkt dat alles oké is, en zoekt geen hulp. Ondertussen verergert de conditie, en mis je het cruciale venster voor vroege interventie.
Dat is misschien nog erger dan een vals positief, want het geeft een vals gevoel van veiligheid. Mensen vertrouwen op technologie, en als die zegt “alles oké”, geloven ze dat. Totdat het te laat is.
Samsung moet duidelijk maken: dit is geen vervanging voor professionele medische diagnose. Het is een hulpmiddel, een eerste signaal. Maar alleen een arts kan dementie diagnosticeren, en dat vereist uitgebreide tests, niet alleen data van een smartphone.
Privacy: Knox beschermt, maar wie heeft toegang?
Samsung claimt dat alle data lokaal wordt opgeslagen en beschermd door Knox, hun beveiligingsplatform. Dat betekent dat de data niet naar de cloud gaat, en niet gedeeld wordt met derden. Dat is goed nieuws voor privacy.
Maar ook hier: vraag de details. Wat betekent “lokaal opgeslagen” precies? Kan Samsung zelf de data zien? Kunnen derden, zoals verzekeraars of werkgevers, toegang vragen? En wat als je telefoon wordt gestolen of gehackt?
Gezondheidsdata zijn gevoelig. Informatie over dementie is extra gevoelig. Als die data lekt, kan dat discriminatie veroorzaken. Verzekeraars kunnen premies verhogen. Werkgevers kunnen ontslag overwegen. Het is niet paranoïde om die zorgen te hebben – het is realistisch.
Samsung moet wettelijke garanties geven dat deze data nooit gedeeld worden zonder expliciete toestemming. En zelfs dan: kun je een bedrijf vertrouwen dat primair smartphones verkoopt, met je meest persoonlijke gezondheidsdata?
Klinische goedkeuring: wie controleert dit?
Samsung meldt dat de technologie klaar is, maar wacht op klinische goedkeuringen. Dat is een cruciaal detail. Want zonder goedkeuring van medische autoriteiten – denk aan FDA in de VS of EMA in Europa – is dit geen medisch apparaat, maar een gadget met gezondheidsclaims.
Klinische goedkeuring vereist bewijs: studies, trials, peer-reviewed publicaties. Samsung moet aantonen dat de functie daadwerkelijk werkt, dat de fout-rates acceptabel zijn, en dat het veilig is. Dat proces duurt jaren.
Als Samsung dit wil lanceren zonder volledige goedkeuring – bijvoorbeeld als “wellness feature” in plaats van “medical device” – is dat een red flag. Want dan kunnen ze claims maken zonder ze te hoeven bewijzen.
Voor consumenten is de boodschap: wacht op onafhankelijke validatie. Vertrouw niet blind op wat Samsung claimt. Wacht tot medici zeggen “dit werkt, en we raden het aan”. Tot die tijd: sceptisch blijven.
CES 2026: show of substance?
De functie zou mogelijk al worden gepresenteerd op CES 2026 in Las Vegas, begin januari. CES is de perfecte plek voor grootse aankondigingen en futuristische demo’s. Maar het is ook de plek waar beloftes worden gedaan die jaren later niet worden waargemaakt.
Samsung zal ongetwijfeld indrukwekkende beelden tonen: grafieken, testimonials, simulaties. Maar dat is geen bewijs. Bewijs komt van klinische studies, gepubliceerd in gerespecteerde medische tijdschriften, gereviewed door onafhankelijke experts.
Tot die tijd blijft het een concept, geen product. En concepten zijn makkelijk. Uitvoering is moeilijk.
Sensoren nog steeds niet accuraat genoeg?
Een belangrijke kanttekening: de sensoren in smartphones en smartwatches zijn nog steeds niet medisch accuraat. Hartslagmetingen zijn redelijk betrouwbaar, maar niet perfect. Slaaptracking is een ruwe schatting. Bewegingsdetectie is gevoelig voor externe factoren.
Als Samsung’s Brain Health-functie zich baseert op deze sensoren, dan erft het al hun beperkingen. En die beperkingen zijn niet triviaal. Studies laten zien dat zelfs de beste wearables afwijken van klinische apparatuur met marges van 10-20% of meer.
Voor fitness is dat acceptabel. Voor het detecteren van dementie? Dat is een ander verhaal. Een fout van 10% kan het verschil betekenen tussen een correcte detectie en een gemiste diagnose.
Samsung moet transparant zijn over de beperkingen van hun sensoren, en hoe ze die compenseren in hun algoritme. Als ze dat niet doen, is het onverantwoord om deze functie te lanceren.
Impact op verkoop: marketing of echte innovatie?
ChosunBiz suggereert dat deze functie een “stevige boost” kan geven aan Samsung’s verkoop. Dat is ongetwijfeld waar. Mensen kopen technologie die hun gezondheid beschermt. Als Samsung kan claimen “onze telefoons detecteren dementie”, is dat een enorm verkoopargument.
Maar dat maakt het ook verdacht. Want is dit echt bedoeld om mensen te helpen, of vooral om smartphones te verkopen? Als het laatste, dan zijn de prikkels verkeerd. Samsung zou kunnen kiezen voor agressieve marketing in plaats van zorgvuldige validatie. Ze zouden kunnen overdrijven in hun claims, omdat dat verkoopt.
Voor consumenten: wees kritisch. Als Samsung dit pusht als belangrijkste reden om een Galaxy te kopen, maar de wetenschappelijke onderbouwing is zwak, dan is het een marketingtruc, geen medische doorbraak.
Ethische vragen: mag dit überhaupt?
Tot slot: mag een bedrijf zoals Samsung überhaupt dementie-detectie aanbieden? Moeten gezondheidsdata van deze gevoeligheid niet exclusief in handen zijn van medische professionals?
Er zijn argumenten voor en tegen. Voor: technologie kan gezondheidszorg toegankelijker maken, vooral in regio’s waar medische hulp schaars is. Tegen: gezondheidsdata zijn te gevoelig om toe te vertrouwen aan bedrijven die primair winst willen maken.
De waarheid ligt waarschijnlijk in het midden. Technologie kan helpen, maar alleen onder strikte regulering, met transparantie, validatie en waarborgen. Als Samsung die garanties niet geeft, is dit te risicovol.
Conclusie: potentieel enorm, maar bewijslast ook
De mogelijkheid om dementie vroeg te detecteren via smartphones is enorm. Het zou levens kunnen redden, families kunnen helpen, en de gezondheidszorg kunnen ontlasten. Als Samsung dit waarmaakt, is het een doorbraak.
Maar “als” is het cruciale woord. Tot nu toe hebben we alleen vage claims, geen bewijs. Geen gepubliceerde studies, geen klinische goedkeuringen, geen transparantie over hoe het werkt en hoe betrouwbaar het is.
Voor consumenten: blijf sceptisch. Wacht op validatie door onafhankelijke medische experts. Vertrouw niet blind op wat Samsung claimt. En als de functie wordt gelanceerd, gebruik het dan als één van de vele signalen – niet als definitieve diagnose.
Want dementie is te serieus om aan een algoritme over te laten. En Samsung is een smartphonefabrikant, geen ziekenhuis. Dat moet het ook blijven.
