Een brand in een elektriciteitscentrale legde dit weekend het verkeer in San Francisco plat. De zelfrijdende taxi’s van Waymo vielen stil op kruispunten, met gevarenlichten aan, en creëerden extra chaos. De incidenten tonen opnieuw hoe kwetsbaar robotaxi’s zijn in onverwachte situaties.
Zelfrijdende auto’s worden vaak gepresenteerd als de toekomst van mobiliteit: veiliger, efficiënter en betrouwbaarder dan menselijke bestuurders. Maar afgelopen weekend in San Francisco werd die belofte hardhandig doorgeprikt. Na een brand in een elektriciteitscentrale vielen de verkeerslichten uit, en de robotaxi’s van Waymo – die normaal gesproken zonder bestuurder door de stad rijden – kwamen tot stilstand. Niet netjes langs de kant van de weg, maar midden op kruispunken, met knipperende gevarenlichten. Het resultaat: nog meer verkeerschaos bovenop een toch al chaotische situatie.
Verkeerslichten uit, robotaxi’s aan
Het probleem begon met een blackout die grote delen van San Francisco trof. Verkeerslichten vielen uit, wat normaal gesproken betekent dat kruispunten tijdelijk als “ongeregeld kruispunt” moeten worden behandeld: voorzichtig naderen, voorrang verlenen waar nodig, en doorrijden als het veilig is. Voor menselijke bestuurders is dat een vervelende, maar beheersbare situatie. Voor Waymo’s zelfrijdende taxi’s bleek het een onoplosbaar probleem.
Beelden op sociale media toonden de Waymo’s stilstaand op verschillende kruispunten, met hun gevarenlichten aan. Een woordvoerder van Waymo bevestigde aan nieuwszender CNBC dat de voertuigen “langer bleven staan dan normaal” en niet in staat waren om de situatie correct te interpreteren. Technisch gezien hadden de auto’s de uitgevallen verkeerslichten moeten herkennen als een traditioneel kruispunt, maar dat gebeurde niet – of in elk geval niet snel genoeg.
Het resultaat was dat de robotaxi’s letterlijk in de weg stonden van ander verkeer, waardoor een toch al lastige situatie alleen maar erger werd. Menselijke bestuurders moesten om de stilstaande auto’s heen manoeuvreren, terwijl er geen werkende verkeerslichten waren om het verkeer te regelen. Precies het tegenovergestelde van wat autonome voertuigen zouden moeten doen: de verkeersveiligheid verbeteren.
Waymo: “We passen het aan”
Waymo gaf na het incident toe dat het bedrijf samen met de lokale autoriteiten besloot om de taxidienst stil te leggen. Dat is verstandig achteraf, maar roept ook vragen op. Waarom was er geen automatisch systeem dat bij een wijdverspreide stroompanne de robotaxi’s naar een veilige plek stuurde? Waarom bleven de auto’s staan op kruispunten in plaats van zich te verplaatsen naar een parkeerplaats of de kant van de weg?
De woordvoerder liet weten dat Waymo zijn voertuigen zal “aanpassen aan dit type verkeerssituaties”. Dat klinkt geruststellend, maar is ook een erkenning dat de technologie nog niet zo robuust is als het bedrijf wil doen geloven. Als een simpele stroompanne al voldoende is om het systeem te laten vastlopen, wat gebeurt er dan bij complexere scenario’s? Denk aan overstromingen, extreme weersomstandigheden, of zelfs gewoon wegwerkzaamheden die niet in de kaarten staan.
Backup-plannen ontbreken
Het incident legt een fundamenteel probleem bloot: robotaxi’s hebben geen zinvol backup-plan voor onverwachte situaties. Een menselijke bestuurder kan improviseren, inschatten en handelen op basis van context. Een zelfrijdende auto kan dat niet – of in elk geval nog niet goed genoeg. En als het systeem dan ook nog eens niet in staat is om zichzelf veilig uit de situatie te halen, ontstaat er een gevaarlijke afhankelijkheid van externe interventie.
Waymo claimt dat het de beslissing samen met de autoriteiten nam om de dienst stil te leggen, maar dat is geen duurzame oplossing. Bij elke stroompanne, elke technische storing, elk onverwacht incident moeten er dan mensen klaarstaan om handmatig in te grijpen? Dat schaalt niet, en het ondermijnt het hele idee van “autonoom” rijden. Als je constant menselijke supervisie nodig hebt, ben je niet autonoom.
Elon Musk trapt na, vergeet details
Natuurlijk liet Elon Musk het niet na om te reageren. Op X (voorheen Twitter) merkte hij fijntjes op dat Tesla niet was getroffen door de stroompanne. Een subtiele steek naar Waymo, met de impliciete boodschap dat Tesla’s technologie superieur is.
Wat Musk er niet bij vermeldde: Tesla’s robotaxi’s rijden nog helemaal niet zelfstandig rond in steden. De “Full Self-Driving”-functie van Tesla vereist nog altijd dat een bestuurder achter het stuur zit en op elk moment kan ingrijpen. Waymo’s taxi’s rijden daadwerkelijk zonder bestuurder door San Francisco – iets wat Tesla nog niet kan. Dus ja, Tesla werd niet getroffen door de stroompanne, maar dat komt vooral omdat Tesla’s robotaxi’s nog niet bestaan in de vorm waarin Waymo ze wel heeft.
Het is typisch Musk: opportunistisch natrappen, zonder de nuance te noemen die de vergelijking onzin maakt. Maar het werkt wel – de tweet werd massaal gedeeld en gaf Tesla gratis publiciteit ten koste van Waymo.
Wat leert dit ons over zelfrijdende auto’s?
Het incident in San Francisco is niet uniek. Waymo heeft vaker problemen gehad met onverwachte situaties: auto’s die vastlopen in wegwerkzaamheden, robotaxi’s die stilstaan voor plastic zakken op de weg, en voertuigen die onbedoeld massaal naar dezelfde parkeerplaats rijden en daar elkaar blokkeren. Al die incidenten hebben één ding gemeen: ze tonen aan dat zelfrijdende technologie nog lang niet zo robuust is als wordt gesuggereerd.
Waymo is een van de meest geavanceerde spelers in de autonome auto-industrie. Als zij dit soort problemen hebben, wat zegt dat dan over de rest van de sector? En belangrijker: wat zegt dat over de vraag wanneer robotaxi’s echt veilig en betrouwbaar genoeg zijn om op grote schaal ingezet te worden?
Voor consumenten is de boodschap duidelijk: zelfrijdende auto’s zijn indrukwekkend, maar verre van perfect. Ze kunnen functioneren in gecontroleerde, voorspelbare omgevingen, maar zodra de situatie afwijkt van het script, beginnen de problemen. En dat is in het echte verkeer – waar het onvoorspelbare de norm is – een groot probleem.
San Francisco als testlaboratorium
San Francisco is een van de populairste steden voor het testen van zelfrijdende auto’s, en niet zonder reden. De stad heeft een mix van stedelijk verkeer, heuvels, drukte en voorspelbaarheid die ideaal is voor experimenten. Maar de keerzijde is dat de inwoners van San Francisco fungeren als proefkonijnen. Telkens wanneer een robotaxi vastloopt, of zoals nu massaal stilstaat op kruispunten, zijn het de gewone mensen die daar last van hebben.
Er is geen democratisch proces geweest waarbij bewoners instemden met dit grootschalige experiment. Bedrijven als Waymo krijgen vergunningen, zetten hun auto’s op straat, en hopen dat het goed gaat. En als het misgaat? Dan zijn het excuses, beloftes om te verbeteren, en door naar de volgende test. Voor de inwoners is dat frustrerend, en begrijpelijk.
Conclusie: autonomie is relatief
De stroompanne in San Francisco heeft opnieuw laten zien dat “zelfrijdend” een relatief begrip is. Waymo’s robotaxi’s kunnen prima functioneren onder ideale omstandigheden, maar zodra het script verandert – zoals bij uitgevallen verkeerslichten – lopen ze vast. Letterlijk.
Waymo belooft aanpassingen, en dat is goed. Maar de vraag blijft: hoeveel incidenten zijn er nog nodig voordat de technologie echt betrouwbaar is? En belangrijker: zijn we bereid om te accepteren dat deze experimenten plaatsvinden in het openbare verkeer, met alle risico’s van dien?
Voor nu lijkt het antwoord: ja, blijkbaar wel. Maar of dat verstandig is, is een andere vraag.
