WhatsApp werkt aan een systeem waarmee ouders de privacy-instellingen van hun kinderen kunnen beheren en een oogje in het zeil kunnen houden op chatactiviteit. De functie moet jongeren beschermen tegen ongewenst contact, maar roept ook vragen op over privacy en vertrouwen. Hoe ver mag digitaal toezicht gaan?
In Europa mag je officieel pas vanaf je dertiende een WhatsApp-account aanmaken. Toch weten ouders maar al te goed dat die leeftijdsgrens in de praktijk soepel wordt gehanteerd, en dat ook dertien nog jong is om zonder enige begeleiding los te worden gelaten in de digitale wereld. WhatsApp lijkt nu eindelijk gehoor te geven aan de roep om betere beschermingsmechanismen voor jonge gebruikers.
WABetaInfo, doorgaans een betrouwbare bron voor aankomende WhatsApp-functies, ontdekte signalen in de Android-bètaversie 2.26.1.30 die wijzen op een nieuw systeem van ‘ouderlijk toezicht’. Het draait om secundaire accounts met beperkte mogelijkheden, die gekoppeld zijn aan het account van een ouder of voogd.
Privacy blijft gewaarborgd – althans, deels
WhatsApp benadrukt dat de inhoud van chats en gesprekken buiten het zicht van ouders blijft. Berichten lezen of telefoongesprekken afluisteren zit er dus niet in, een beslissing die de messenger-app onderscheidt van sommige grove ouderschapscontrole-apps die wél volledige toegang claimen tot alle communicatie.
Wat ouders wél kunnen zien, zijn metadata: hoe actief is het account? Hoeveel berichten worden er verstuurd en ontvangen? Met wie wordt er gechat? Die laatste vraag is cruciaal, want juist dáár zit het hart van de nieuwe functie.
Standaard afgeschermd voor vreemden
De belangrijkste beschermingsmaatregel lijkt te zitten in de privacy-instellingen. Kinderaccounts zouden standaard onbereikbaar zijn voor contacten die niet in de adresboek staan. Dat betekent dat vreemden niet zomaar een gesprek kunnen beginnen met een minderjarige – een maatregel die logisch klinkt, maar ook beperkend kan zijn voor legitieme nieuwe contacten via schoolprojecten of sportverenigingen.
Ouders krijgen de mogelijkheid om die instellingen te monitoren en aan te passen, wat in theorie een vangnet biedt tegen ongewenst contact. In de praktijk roept het ook vragen op: wie bepaalt wat een ‘veilige’ instelling is? En hoe voorkom je dat bezorgdheid omslaat in verstikkende controle?
Waar ligt de grens tussen bescherming en vertrouwen?
De intentie achter de functie lijkt oprecht: jongeren veiliger laten navigeren in een online wereld die volwassenen zelf vaak al overweldigend vinden. Tegelijk zit hier een spanningsveld dat iedere ouder herkent. Vanaf welk moment wordt beschermen controleren? En wanneer wordt controle wantrouwen?
WhatsApp suggereert dat de functie juist een opening kan bieden voor gezonde gesprekken tussen ouders en kinderen over online veiligheid. Dat werkt alleen als die gesprekken gebaseerd zijn op wederzijds vertrouwen, niet op heimelijke controle. Een dashboard met chatstatistieken kan een gespreksstarter zijn (“Ik zie dat je de laatste tijd veel appt, gaat het goed?”), maar ook een breekijzer dat vertrouwen beschadigt (“Waarom heb je gisteren zoveel berichten gestuurd?”).
Nog geen lancering in zicht
De functie bevindt zich momenteel in een vroege ontwikkelingsfase. WhatsApp werkt volgens WABetaInfo nog aan het verfijnen van de gebruikerservaring en de interface. Wanneer de functie daadwerkelijk wordt uitgerold, is onduidelijk – evenals de vraag of hij wereldwijd beschikbaar komt of zich beperkt tot bepaalde regio’s.
Wat ook nog onduidelijk blijft: hoe gaat WhatsApp controleren of iemand daadwerkelijk ouder of voogd is van het kind in kwestie? En wat gebeurt er als een tiener van zijn account wordt ‘afgekoppeld’ zodra hij of zij zestien wordt – de leeftijd waarop jongeren in veel Europese landen meerderjarig worden voor dataverwerking?
Breder debat over digitale opvoeding
De ontwikkeling past in een groter maatschappelijk debat over hoe we jongeren voorbereiden op een online bestaan. Aan de ene kant staat de roep om bescherming tegen online gevaren – van cyberpesten tot grooming. Aan de andere kant waarschuwen pedagogen en psychologen voor overmatige controle die jongeren juist kwetsbaarder maakt doordat ze geen gelegenheid krijgen om digitale weerbaarheid op te bouwen.
WhatsApp lijkt met deze functie te kiezen voor een middenweg: toezicht zonder totale transparantie, bescherming zonder volledige controle. Of die balans in de praktijk standhoudt, hangt vooral af van hoe ouders de functie gebruiken. Een tool is immers nooit beter of slechter dan de intentie waarmee hij wordt ingezet.
Voorlopig blijft het wachten op de daadwerkelijke uitrol. Tot die tijd kunnen ouders hun kinderen voorbereiden op de digitale wereld met het oudste controlemechanisme dat er is: het goede gesprek.
